65 jaar vrij verkeer van personen: Benelux blijft een model van Europese samenwerking

Benelux-dag gevierd in Luxemburg

Luxemburg-Stad, 5 september 2025 – De Benelux viert vandaag een historische mijlpaal: 65 jaar vrij verkeer van personen tussen België, Nederland en Luxemburg. Tijdens de jaarlijkse Benelux-dag, georganiseerd op de Place d’Armes in het hart van Luxemburg-Stad, komen burgers, beleidsmakers en vertegenwoordigers van de Benelux-instellingen samen om deze vooruitstrevende verwezenlijking te vieren.

Pionier van een Europa zonder grenzen

Lang vóór het Schengenakkoord effende de Benelux in 1960 het pad voor een Europa zonder binnengrenzen. Het vrije verkeer van personen, toen een gedurfde stap, is uitgegroeid tot een fundament van de Europese samenwerking. Vandaag profiteren studenten, ondernemers, grensarbeiders en politiediensten  van dit pionierswerk.

Een feest voor burgers

De Benelux-dag is meer dan een ceremonie: het is een levendig evenement met muziek, toespraken en ontmoetingen tussen burgers en beleidsmakers. Het brengt de Benelux dichter bij de mensen en toont hoe samenwerking tastbare voordelen oplevert.

Sterke instellingen, gedeelde visie

De Benelux-instellingen – het Benelux-Parlement, het Benelux-Comité van Ministers, het Benelux-Gerechtshof, het Benelux-Secretariaat-Generaal – en daarnaast het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) benadrukken het blijvende belang van vrij verkeer als juridisch principe en motor voor innovatie.

Xavier Bettel, voorzitter van het Benelux-Comité van Ministers, vice-eersteminister, minister van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel:

“Op 5 september 1944, in een periode die gekenmerkt werd door het recht van de sterkste, ondertekenden drie regeringen in ballingschap het akkoord dat de basis zou leggen voor de Benelux, de voorloper van de Europese Unie.

Samenwerking en solidariteit zouden met name vrij verkeer inhouden, waarbij de Benelux-Unie een wegbereider was van het Schengengebied. Het recht van de sterkste zou worden vervangen door het vrijelijk gedeelde recht.

Wanneer het aan de voordeur wordt geweerd, heeft het recht van de sterkste echter altijd de neiging om via een achterdeurtje weer naar binnen te sluipen…

In deze context waakt het Benelux-Gerechtshof al meer dan 50 jaar over de uniformiteit van het gedeelde recht en zal het dat blijven doen, waarbij het de aan hem voorgelegde geschillen met wijsheid en behoedzaamheid beslecht en op basis van evenwichtigheid ijvert voor sociale vrede in een streven naar eenheid in verscheidenheid.”

Francine Closener, voorzitter van het Benelux-Parlement:

“Deze Benelux-dag is bijzonder: we vieren 70 jaar Benelux-Parlement, 65 jaar vrij verkeer én 40 jaar Schengen. Vaak wordt vergeten dat de Benelux de bakermat van Schengen is. Meer dan ooit moeten we een Europa dat zich terugplooit op zichzelf afwijzen en een continent verdedigen waar vrij verkeer een verworven recht blijft.”

Francis Delaporte, voorzitter van het Benelux-Gerechtshof:

“Op 5 september 1944, te midden van een wereld waarin het recht van de sterkste gold, legden drie regeringen in ballingschap de basis voor de Benelux-Unie. Ze kozen voor samenwerking en gedeelde wetgeving als alternatief voor machtspolitiek, met vrij verkeer en solidariteit als fundamenten. Vandaag waakt het Benelux-Gerechtshof al meer dan 50 jaar over die gedeelde rechtsorde, in een geest van evenwicht en respect voor verscheidenheid.”

Frans Weekers, secretaris-generaal van de Benelux:

“Wij maakten vrij reizen binnen onze drie landen mogelijk. Geen slagbomen meer aan onze binnengrenzen – iets wat we nu met Schengen vanzelfsprekend vinden in Europa. Vandaag staat dat vrije verkeer onder druk. Wat niet helpt, is onze binnengrenzen weer sluiten. Wat wél helpt, is gericht, snel en vooral  gezamenlijk optreden via het nieuwe Benelux-politieverdrag. Daarmee beschermen we onze fundamentele vrijheden het best.”

Hugues Derème, directeur-generaal van BOIP:

“Vrij verkeer van personen is een fundament van een goed werkende interne markt – een markt die de motor is van innovatie, creativiteit en ondernemerschap. Met de bescherming van intellectuele eigendom binnen een eengemaakt Benelux-gebied versterken wij als BOIP de innovatiekracht en het concurrentievermogen van de hele regio.”

Een boodschap aan Europa

In een tijd waarin grenzen opnieuw opduiken, toont de Benelux dat grensoverschrijdende samenwerking en wederzijds vertrouwen nog steeds krachtige pijlers zijn van het Europese project.